"Gedoe met relaties" centraal op vierde cd Friese Groninger Meindert Talma
Groninger Dagblad
1 november 2001
Tekst: Peter van der Heide
November 2001
GRONINGEN - Seks en voetbal, Rummenigge heeft het allemaal. Het naar de legendarische Duitse spits Karl-Heinz genoemde nummer is de opener op de nieuwe, vierde cd van Meindert Talma & The Negroes, Leave Stumper. Op zijn eigen onnavolgbare wijze schetst Talma (1968) een beeld van een ontluikende puber in de jaren tachtig. De seksboekjes worden uit de bureaulade gehaald wanneer vader en moeder de deur uit zijn, de plaatjes worden vol bewondering bekeken. De erotische sfeer wordt verhoogd door de gastrol van de verleidelijk pratende Amerikaanse Alicia Ziff, terwijl later de Duitser Jan Klug met fraai accent een droogkomisch Cruyffiaans betoog houdt over voetbal. “Het is een beeld van hoe ik als teruggetrokken jongetje de zaterdagmiddag door kwam”, legt Talma uit. Zondagmiddag wordt Leave Stumper gepresenteerd in Vera, Groningen.
Leave Stumper is de opvolger van Dammen Met Ome Hajo dat twee jaar geleden tegelijk met de gelijknamige roman verscheen. Een verzameling liedjes, waarvan nog maar een enkel nummer teruggrijpt naar zijn eigen jeugd in Surhuisterveen. De Renner bijvoorbeeld, over de plaatselijke wielerronde, waaraan speaker Andries Nieuwenhuis meewerkte. En er staan weer een paar hilarische teksten op: “De een was echt blond, de ander blond uit een flesje.” De twaalf nummers hebben als rode draad “het gedoe met relaties”. Het is dan ook een persoonlijke plaat geworden. “Op Dammen Met Ome Hajo en Ferhûddûker observeerde ik meer andere mensen. Nu heb ik mezelf eens onder de loep genomen, dat werd wel eens tijd.” Talma geeft zich behoorlijk bloot en zingt over Alicia, een ex-geliefde. Hij noemt haar bij de naam. “Het is persoonlijk, maar ze vond het wel mooi. Het gaat óók over een eerste afspraakje, een date. En als je het vaak zingt, wordt het ook gewoon een liedje. Behalve als ze in het publiek staat, dan is het een ander verhaal.” In het titelnummer van de cd is Talma zelf de lieve stumper, een dikke sukkel. In het Fries, want als Talma op zichzelf vloekt gaat dat in het Fries, al houdt hij niet van chauvinisme en vlagvertoon. “Het gaat over het verlangen naar een meisje, het fantaseren er over. En over dat wanneer het uit is je toch probeert weer contact te krijgen. Er staan ook twee telefoongesprekken op die ik voer met ex-en. Ik zou afscheid moeten nemen, er een streep onder zetten, maar daar gaat tijd over heen.” Voor de plaat nam hij ook Rock & Roll Sexmuziek opnieuw op, het nummer dat prijkte op zijn eerste singletje 30 Jaar Muzikale Fruitmand waarmee het allemaal begon. “Ze knijpt me zachtjes in de ballen/en bijt hem zachtjes met haar tanden/terwijl ik luister naar rock & roll sexmuziek.”
Tijdens Noorderzon maakte drummer Ben Onderstijn - eerder actief in Planet Orange - zijn debuut als vervanger van Nyk de Vries die meer tijd aan zijn eigen creatieve ontplooiing wil besteden. “Ideaal, want we speelden toen vier keer per avond, tien dagen lang, in de SRV-wagen”, vertelt de 42-jarige Onderstijn. De basis voor de twaalf nummers werd door Talma alleen gelegd. Een week lang maakte hij opnamen in de studio van Frans Hagenaars, mede-eigenaar van het platenlabel Excelsior. “Ik had toen ook net een nieuwe synthesizer en was opgetogen over de mogelijkheden van dat apparaat. Maar het werd toch wat te klinisch, te Kraftwerk, met die drumbeats en geluiden uit een doosje. Het was op zich wel een aardig proces waarin ik gemerkt heb dat het toch mooier is met een echte band te werken.”
Ter voorbereiding op de komende cd-presentatie wordt het repertoire nog even flink geoefend. Dat gebeurt in Drachtstercompagnie, sinds enige tijd de woonplaats van het echtpaar Jan-Pier en Janke Brands. De banketstaaf ligt gesneden in de keuken, de koffie staat klaar. De woonkamer van de vrijstaande eengezinswoning fungeert tegenwoordig als oefenruimte, terwijl de kleintjes Kinge en Rudy (de derde wordt begin januari verwacht) boven liggen te slapen. “Ze zijn er aan gewend”, zou Talma later op de terugweg naar Groningen bij Onderstijn in de auto zeggen, “ze worden pas wakker als er geen muziek meer klinkt.” Talma zet zijn toetsenborden neer, de piano, de synthesizer en een orgel. Onderstijn worstelt die avond met de breaks, de onvoorspelbare stopjes in de nummers. “Je drumt als een zak aardappelen”, zegt gitarist Jan-Pier met een bemoedigende glimlach. Bassiste Janke zegt het maar moeilijk te hebben met het geluidsvolume dat de laatste tijd toeneemt. Zachter kan het niet, haar worden oordopjes aangeraden. Jan-Pier maakt een opmerking over de volgorde van de set. Geen probleem volgens Talma, daarover kan deze week nog gemaild worden.
De presentatie van Leave Stumper vindt zondagmiddag vanaf 16.00 uur plaats in Vera, Groningen. Het voorprogramma wordt verzorgd door de Friese DJ Keu, DJ Kesanova draait plaatjes.